HOSPITAIS DE CAMBADOS E FEFIÑÁNS (I)

Temos en Cambados unha rúa chamada “Hospital” porque alí houbo moitos anos un “hospital para coléricos” é dicir enfermos de cólera e outras enfermidades infecciosas. Pero non era un hospital como podemos ver hoxe, non pasaba seguramente dunha casa normal con bastantes camas nas que se tiña illados aos enfermos contaxiosos e os coidados que se lles daban non ían máis alá de atendelos, darlles de comer e rezar por eles (de aí seguramente que se sitúe a carón da igrexa). Pero sabemos que alomenos houbo dous hospitais en Cambados e un provisional que funcionou durante o andazo de gripe de 1918.

 Pazo situado diante da capela do Hospital, hoxe propiedade da familia Daporta (antes da familia de Aniceto  Vidal) aínda se ve na foto a ponte que unía a casa coa horta e deixaba libre o camino que ía cara a fonte dos píos, “o camiño do río”.

HISTORIA: OS HOSPITAIS DE CAMBADOS E FEFIÑÁNS ( II)

Falamos na entrada do sábado pasado do Hospital de Cambados, falaremos hoxe do Hospital de Fefiñáns. Tamén neste caso hai unha inscrición que nos confirma a posibilidade da existencia dende tempos antigos dun hospital en Fefiñáns. O historiador José Caamaño Bournacell, na biografía que fai do señor de Fefiñáns: Fernando de Valadares di que data de 1458, pero unha vez máis este autor non indica de onde obtén o dato. 

 Dato certo si é porén, a inscrición da que falamos, que está situada no muro sur da igrexa de S. Bieito debaixo do escudo doutro señor de Fefiñáns, pai do anterior, Gonzalo de Valladares. A inscrición lese doadamente pero hai que ter en conta as numerosas abreviaturas que utilizan. Literalmente di así:

“LOS SEÑORES DON GONZALO DE VALLADARES Y DOÑA MARÍA OZORES SU MUGER PROSIGUEN EN LO QUE SUS ANTECESORES PRINSIPIARON:  AN HECHO TORRE  CAMPANAS  OSPITAL  PLATA  Y ORNAMENTOS: NADIE TENDRA PARTE EN TODO LO HECHO DENTRO NI FUERA: NI LO TENDRAN EN LO QUE ISIERE: QUE ASI SE LO MANDAN A LOS SUSESORES A QUIENES LEGAREN EL PREMIO: ANO 1634”

A inscrición está situada no muro sur da Igrexa de S. Bieito, sobre a porta de acceso lateral á igrexa e debaixo dun escudo ou brasón de Gonzalo de Valladares e Sarmiento, I Vizconde de Fefiñáns. No escudo aparecen a coroa de vizconde, a cruz de Santiago e os símbolos familiares dos Valladares (axadrezado), Sarmiento (roeles ou círculos), Osorio (león rampante) e Soutomaior (bandas “jaqueladas”).