O cruceiro de Santomé no seu emprazamento orixinal á beira dos muros do Pazo de Montesacro, na actual rúa da Alameda Vella
Emprazamento actual
E isto é o que nos conta Sindo:
"O cruceiro que hoxe se sitúa na praza inmediata á fonte de San Tomé do Mar é un exemplo de mal trato ao longo do tempo. Como ben se pode apreciar o seu estado de conservación é un tanto deficiente en parte debido á súa situación histórica ao pé do mar, na Alameda Vella de San Tomé á beira dun tramo de muralla do pazo de Montesacro, hoxe desgraciadamente destruído nesa parte. Tantos anos de temporal e salitre deixaron a súa pegada impresa difuminando cada liña labrada na pedra. A isto súmase o traslado realizado nos anos 50 do pasado século, coincidindo coa construción dun grupo de casas sociais para os mariñeiros no lugar da alameda xa dita. Mais os seus males non haberían de remataren aí pois recentemente sería derrubado por un vehículo conducido por un chófer pouco habilidoso polo que se ve. Quedou tronzado en moitos anacos como ben se pode ver nas pegadas persistentes tras a restauración.
Érguese sobre dous pasos e un dado, enriba dos que se eleva o varal de sección circular, onde se incorporan os Instrumentos da Paixón en moi mal estado de conservación, case imperceptibles. O capitel é unha estilización bastante simple cun bocel e volutas nos catro ángulos, centrando o eixo catro discos decorados cunha esvástica que semella remitir a un signo astral. A cruz é ancorada e presenta por unha cara ao Cristo crucificado e pola outra á Quinta Angustia coa Virxe recollendo no colo o corpo de Cristo morto, cos seus pés apoiados enriba da caveira de Adán como símbolo da redención do pecado orixinal e do lugar de crucifixión enriba da tumba dese primeiro home mítico. Para a xente do mar de San Tomé no pasado realizar certos ritos arredor deste cruceiro garantía unha boa pesca; hoxe seica confían mellor no sónar e a electrónica de a bordo".
Érguese sobre dous pasos e un dado, enriba dos que se eleva o varal de sección circular, onde se incorporan os Instrumentos da Paixón en moi mal estado de conservación, case imperceptibles. O capitel é unha estilización bastante simple cun bocel e volutas nos catro ángulos, centrando o eixo catro discos decorados cunha esvástica que semella remitir a un signo astral. A cruz é ancorada e presenta por unha cara ao Cristo crucificado e pola outra á Quinta Angustia coa Virxe recollendo no colo o corpo de Cristo morto, cos seus pés apoiados enriba da caveira de Adán como símbolo da redención do pecado orixinal e do lugar de crucifixión enriba da tumba dese primeiro home mítico. Para a xente do mar de San Tomé no pasado realizar certos ritos arredor deste cruceiro garantía unha boa pesca; hoxe seica confían mellor no sónar e a electrónica de a bordo".
O cruceiro da rúa Hospital
