luns, 2 de xullo de 2018

S.O.S. FEFIÑÁNS

Despertámonos esta fin de semana coa boa nova de que se peonalizou a praza de Fefiñáns e rúas anexas. Fecebook e instagram rebosaba de fotos da praza núa en todo o seu esplendor, sen coches, só persoas. Algún titular de xornal cenizo avisaba de que xa había hostaleiros descontentos, pero non nos van amargar o pracer de desfrutar da praza este verán. E quen sabe, ao mellor xa non volve abrirse...



Pero nesta entrada quero chamar a atención sobre outra cousa. Parece que no tema peonalización xa vamos estando dacordo, a ver se agora nos concienciamos doutro tema. Non vale de nada peonalizar se a praza en vez de estar ocupada por coches, acaba ocupada por postos de pulpo, palcos de orquestas ruidosas e inchables varios:



Hai acontecementos importantes no verán, que son xa tradicionais na vila, como a romería de san Bieito ou as festas do albariño nos que hai que facer unha excepción. Pero é que ao longo do mes de xullo e agosto hai toda unha serie de actos que usan a praza como se fose un multiusos. Non. A praza debe verse libre, como aparece na foto superior.

Non hai que organizar eventos en agosto en Cambados, a xente xa vén. E veñen a ver esta magnífica praza, coa escenografía da fachada do Pazo, non a tapemos!

Voume centrar no esperpento dun evento que se celebrou o verán pasado e témome que tamén se repetirá este ano:
  unha feira medieval!.

Que queda de medieval en Fefiñáns?, que mo expliquen.

É orixinal facer unha feira medieval? debe haber no país unhas 200.

Tampoco queda moi medieval os inchables para nenos en medio da praza.

Quen se beneficia con este evento? non o teño claro. Pero Cambados e o selo de calidade que deberiamos buscar non.

Insisto, en agosto, Fefiñáns non precisa traer xente, a xente vén soa, e veñen ver a icona do noso pobo que é a fermosura da fachada  do Pazo e esa praza libre de coches. Onde se ula a mar e se escoiten os chíos dos paxaros  e as risas dos nenos xogando.


Notades o cheiro mesturado a sardiñas, pulpo e mexo? en Cambados, que ten unha oferta gastronómica de nivel.



domingo, 25 de marzo de 2018

O CONDE DE MACEDA E VICENTA WANDEN, "Amor en tempos de cólera"

Tivemos ocasión de falar de Bieito Pardo de Figueiroa noutra entrada anterior, imos falar agora do seu sobriño: Baltasar Pardo de Figueiroa Sarmiento Soutomaior (1773-1808), Grande de España, VI Vizconde de Fefiñáns, V Marqués de Figueiroa, VI de la Atalaya e VIII Conde de Maceda.


Retrato de Baltasar Pardo conservado no Pazo de Fefiñáns


Baltasar Pardo nace en 1773 en Pontevedra, no Pazo dos Condes de Maceda, hoxe Parador de turismo coñecido como a casa do Barón. Este pazo era a residencia habitual dos seus pais os Vizcondes de Fefiñáns: Francisco Xavier Pardo de Figueroa e María Xosefa Sarmiento Soutomaior, ver xenealoxía completa.

Casa do Barón, Parador de Turismo, Pontevedra, Foto: Wikimedia commons

 Baltasar é neto do III Marqués de Figueroa -e leva o seu nome- que ao casar con Ana Xacoba Valadares, Vizcondesa de Fefiñáns, xúntanse os dous títulos na mesma familia. Posteriormente herda o título e propiedades do Condado de Maceda, ao morrer a última condesa, María Concepción Lanzós, sen descendencia directa (el era o seu tataraneto). Este título convertíao en Grande de España e levaba aparellado trinta mil ducados de renda anual. E sendo el aínda menor e morto seu pai en 1784, a súa nai pleitea para que lle sexa concedido tamén o título de Conde de Taboada que estaba unido ao de Maceda dende o matrimonio de Xosé Bieito Lanzós (III Conde Maceda) e Tareixa Vilamarín e Castro (I condesa de Taboada), pero non o consegue.


En 1781 Baltasar ingresa no Real Seminario de Nobles de Madrid, tiña oito anos. Neste centro de élite formábanse os fillos da nobreza, estivo vinculado á Compañía de Xesús ata que os xesuítas foron expulsados por Carlos III, pasando a depender da Coroa. Coma seu tío Bieito tivo vocación militar. Puido facer carreira na Corte dentro da Garda Real pero prefiriu volver a Galicia para formar parte das Milicias Gallegas, pasando a ser Teniente Coronel do Reximento Provincial de Monterrei, onde tivo que actuar contra os ingleses e diversos puntos fronteirizos con Portugal. Neste momento España era aliada dos franceses dentro do marco dos chamados Pactos de Familia, coa Monarquía borbónica francesa. Xunto a eles loitou España pola independencia dos Estados Unidos e volverao facer cando acceda Napoleón ao goberno de Francia, a partir de 1799. Foi un admirador das reformas militares que seu tío Bieito introduciu no exército e procurou aplicalas nos reximentos que mandou.
Durante a súa estancia no cuartel da Coruña coñece a unha muller de orixe humilde da que se namora: Vicenta Wanden, para disgusto da súa familia. Isto debeu de acontecer en torno a 1784, contando el 21 anos e ela probablemente 27. Ao pouco tempo xa nace o seu primeiro fillo que morre ao pouco tempo e aínda nacerán outros dous. Tamén neste aspecto sigue os pasos de seu tío Bieito que casou con Adelaida  Destrehan. O seu caso atopa aínda máis oposición da familia por seren o vinculeiro e herdeiro dos títulos da casa. Non chegan a casar e a súa historia de amor corre de boca en boca.

Mentres tanto prosigue a súa carreira militar. En 1803 deixa o Reximento dos provinciais de Monterrei e pasa ao Reximento de Infantería de Linea del Príncipe e en 1805 o de Infantería de Zaragoza, a súa fama de militar non deixa de medrar. Ascende a Brigadier. Pedro Agustín Girón (futuro Marqués de las Amarillas) militar coma el co que coincide en Cádiz descríbeo deste xeito:

"joven del carácter más noble y franco que he conocido, bizarro hasta la temeridad y apasionado por su oficio, cosa muy poco común entre nosotros”. Bajo su mando “el bello Regimiento de Zaragoza se puso muy pronto en brillante estado” (tomado de J.A. Durán

Son anos convulsos. Napoleón conquista media Europa e como consecuencia dos tratados firmados por Manuel Godoy, España é aliada súa. Polo Tratado de Fontainebleu  (27-10-1807) Francia e España comprométense a conquistar Portugal (aliado dos ingleses) para despois repartila. Portugal é dividida en tres sectores: Lusitania septentrional, central e meridional (Principado dos Algarves). Baltasar Pardo e o seu reximento de Zaragoza teñen que poñerse ás ordes do xeneral Junot. Valéndose do seu organizado reximento e dos contactos familiares pasa a controlar o sector oriental da Lusitania Septentrional e fixa a súa residencia en Oporto a onde se traslada tamén a súa parella e fillos.

Os acontecementos precipítanse. As tropas españolas controlan Portugal mentres as francesas co permiso de Godoy entran na península e aséntanse en importantes cidades. Neste contexto a oposición de parte da poboación ás políticas de Godoy unida á conspiración do príncipe Fernando contra seu pai o rei Carlos IV desembocan no chamado Motín de Aranjuez en marzo de 1808, que provoca a caída de Godoy e a abdicación do rei. Napoleón aproveita o valeiro de poder para forzar tamén a abdicación de Fernando VII (que ante a renuncia do seu pai pasou a ser o novo rei) e mandar avanzar as súas tropas coa desconfianza que isto vai crear na poboación. En maio de 1808 estalan os levantamentos populares de Madrid e ante a falta dun rei unha serie de Xuntas rexionais e provinciais, como a Xunta Suprema do Reino de Galicia reclaman a soberanía. Decláraselle a  guerra a Francia.

O reximento de Zaragoza, mandado polo Conde de Maceda é enviado a Castela para facer fronte ao exército francés. O enfrontamento vai ter lugar na localidade vallisoletana de Medina de Rioseco. Dirixen as operación dous xenerais españois enfrontados por motivos persoais e ansia de protagonismo. O exército francés aproveita a descoordinación e consigue a victoria provocando numerosísimos mortos no bando español, un deles será o Conde de Maceda. Así se conta o episodio no "Diario de operaciones del Ejército de Galicia desde el 14 de julio hasta el 10 de agosto de 1808." Arquivo Histórico Nacional:

Los enemigos ocuparon el mogote [San Cristóbal] por no poderlo nosotros sostener por la falta de la caballería y subieron un cañón. Nuestra artillería y tropas ligeras empezaron la acción con brillantez. La vanguardia mandaba por el inmortal conde de Maceda, despreció fuego y derrota de sus compañeros y continuo un vivísimo fuego mas o menos sostenido hasta la incalculable desgracia de su digno jefe, la cual sucedida entibiaron las tropas y se pusieron todas en fuga a cosa de las 12 de la mañana. 

Tamén se conserva a testemuña de José Maria Queipo de Llano Ruiz de Saravia Tereno, Historia del levantamiento, Guerra y Revolución de España. Publicado por don Tomas Jordan en1835:


Los franceses luego acometieron intrépidamente por todos lados, extendiéronse por la meseta ó alto de la posición de Blake, y todo lo atropellaron y desbarataron, apoderándose de nuestras no aguerridas tropas la confusión y el espanto. Individualmente hubo soldados, y sobre todo oficiales que vendieron caras sus vidas, contándose entre los mas valerosos al ilustre conde de Maceda, quien, prodigo de su grande alma, cual otro Paulo, prefirió arrojarse á la muerte antes que ver con sus ojos la derrota de los suyos.

O drama histórico da derrota unido ao drama persoal da morte do Conde que deixa á súa namorada soa en con dous fillos pequenos sen dereito á herdanza, inspirou este romance que se cantou moitos anos polos pobos de Castela:



















”Demostración de la lealtad española: colección de proclamas, bandos, ordenes, discursos, estados de exército ..., publicadas por las juntas de gobierno, ó por algunos particulares en las actuales circunstancias ... "Tomo Quinto, Año 1808. Libro dixitalizado por Google de acceso libre.

Esta historia triste ten un epílogo. Vicenta Wanden despois de morto o pai dos seus fillos decide reclamar unha pensión alimenticia de 40 reais diarios para a manutención de seus fillos Baltasar e Baltasara á familia do Conde, que lle é concedida. Alomenos ata decembro de 1811 en que se interrumpe o pago. Así iníciase un longo preito coa irmá do Conde, Ramona Escolástica Pardo de Figueroa, que herda o título e propiedades do Conde de Maceda e Marqués de Figueiroa debido á falla dun herdeiro lexítimo. Vicenta Wanden reclama entón en 1816 os morgados ou mayorazgos de Maceda e san Antoniño para os fillos do Conde, declarados fillos naturais pola Audiencia de Galicia.
Ramona deféndese argumentando que Vicenta é de orixe plebeo, filla dun carpinteiro, Domingo Wanden, e que xa tivera unha filla antes de coñecer ao Conde (Anita Wanden) e que cando o Conde a coñeceu este tiña 21 anos e:

 Á este tiempo ya pasaba la Wanden de 27 años ... La Wanden es sin disputa una muger de talento y amaestrada por su egercicio y edad en el arte de seducir y aparentar: por el contrario el difunto Conde al tiempo en que se supone haber entablado trato con ella, que no pudo menos de ser en el año de (1) 795 (puesto que ya se le atribuye un hijo en Junio del siguiente) era un joven inexperto de solo la edad de veinte y uno...

O preito rematará en 1826 na Chancillería de Valladolid onde se falla en contra de Vicenta e os seus fillos e a favor da condesa. Consérvase a documentación do preito no Arquivo da Nobleza de Toledo.


Foto: Wikipedia
Existe un Monumento en Medina de Rioseco, Valladolid, que foi levantado en honra dos mortos na batalla contra os franceses e no que é posible ver a imaxe en bronce do Conde morto e a súa amada desconsolada de dor.

luns, 7 de agosto de 2017

O FUTURO DA FESTA



Normalmente neste blog falo de historia, do pasado, hoxe toca falar de futuro.

Nestas festas do albariño tiven a inmensa sorte de coñecer a un grandísimo ser humano, o Doutor e investigador D.  Anxo Carracedo Álvarez, e á súa muller, médica entrañable. Non puden escoitar ben o seu discurso, enterouse polo facebook e tivo a deferencia de mandarmo, e a continuación o reproduzo. Arrecende o discurso a calidade humana, ciencia e humanismo, que nunca deberon de separararse. Pertence a esa estirpe de médicos, como deberon ser o Dr. Marañón ou  Miguel Gil Casares (moi ligado a Cambados), que eran grandes científicos que sabían moito sobre o corpo humano pero tamén sobre a alma, o espírito que anima ese corpo. E que non é posible curar un sen o outro.

Recentemente lin un artigo no que dicía un neurocientífico americano que era imposible ser un bo profesional se non eras boa persona, pódese ser bo pero nunca chegar á excelencia. E iso precisamente é o que fai grande a Carracedo, a súa calidade humana e o agarimo co que fai as cousas, co que trata aos pacientes, aos seus alumnos e alumnas, aos seus colaboradores... e este home pasou por Cambados, sen que moita xente se enterase, todos mirando a Coronado. Probablemente é o que el prefire, aos grandes seres humanos non lles gustan os focos. Pero neste blog quedará constancia para o futuro que un 6 de agosto (data tráxica para humanidade, día no que o inferno caeu do ceo) Anxo Carracedo estivo na festa do albariño de Cambados.

Reproduzo aquí o seu discurso que ten moitas claves que nos indican por onde debe ir o futuro do noso país e da nosa festa: a importancia da ciencia, da investigación, da educación... e sobre todo o  agarimo. O agarimo co que as nosas mulleres preparan as conservas (ver video de Galiñanes), e coidan as viñas, e apañan as ameixas... á vez que coidan tamén a vellos e meniños e levan flores aos camposantos. Ese é o futuro.

A vós me dirixo mulleres de Cambados, contádelle aos vosos fillos e fillas que un 6 de agosto de 2017, Anxo Carracedo estivo na festa do Albariño!.


PREGÓN DO XANTAR DO VIÑO ALBARIÑO 2017


Sra. Alcaldesa, autoridades, veciños de Cambados e do Salnés e doutras terras, amigas e amigos, boas tardes a todos.

Cando Víctor Caamaño, concelleiro de Cultura de este concello, comunicoume que pensaban en min para este pregón penseime moito si aceptar ou non, e mais nun ano no que Cambados for nomeada como Cidade Europea do viño. Era una honra inmensa para min, non merecida, e aínda por riba sabía que moita xente ilustre dera aquí o pregón, entre eles moitos escritores sobranceiros da nosa terra. Díxenlle a Víctor, ¿pero estades seguros? Eu non son Cunqueiro, nin Otero Pedrayo, Filgueira Valverde, Manuel María, Antón Fraguas, Fernández del Riego, ou Francisco Fernández Rei todos eles ilustres pregoeiros destas festas.

Aínda por riba eu son da terra do Xallas, terra dura, alta e fría, a terra dos feros corvos que cantaba Pondal no seu Queixumes dos Pinos e onde non medra unha vide, lonxe de esta terra amable, verde esmeralda e azul e con acios dourados no tempo da vendima.

Non sei tampouco porque me atrevín a dicir que si. Moito da culpa foi unha mensaxe que recibín do escultor cambadés Manolo Paz home feito a se mesmo e de tanto mérito e que nos axuda nun proxecto educativo no que andamos, e tamén o pensar en xente de tanta valía desta vila como a miña alumna Sabina Casalderrey -¡a miña alumna da mais mérito!-, e moitos amigos cambadeses como Maruxa Durán e Fausto Varela que impulsaron un modelo de ensino ca antiga filosofía da escola libre de ensino do que se beneficiaron os meus fillos. Tamén o recordo de algúns pais e nais con rapaces con problemas xenéticos que son un modelo de pais e de loita polos seus fillos, algúns deles aquí presentes.

Síntome moi honrado por terdes escollido de pregoeiro un médico e científico e estou moi agradecido ao Concello. Ademais de que me enche de ledicia sentirme tan querido, penso que isto significa que a investigación vaise facendo popular e goza dun recoñecemento social que antes non tiña. Isto danos folgos aos científicos para traballarmos aínda máis, pois coido que a investigación é motor do progreso, e o apoio social é vital. Este xesto do concello cambadés é un primeiro paso para que gobernos e empresarios se decaten da importancia de investigar, descubrir e aplicar os descubrimentos. Semella un aceno amable cara aos nosos investigadores –hoxe con tantas dificultades–, moitos deles a mostraren o que valen polo mundo adiante. É unha maneira de dicirlles que aquí van ter oportunidades para desenvolveren os seus talentos.

Pero unha vez dixen que sí empezaron os meus problemas. ¿Que esperarían de min os cambadeses? ¿Que contarlles? Para inspirarme fixen dúas cousas: reler moitas das obras de Cunqueiro –tan vencellado a esta terra e esta festa, e que é o meu escritor preferido e ler da xenética da uva. Paseino de marabilla co primeiro como sempre e aprendín do segundo pero de moito non me serviron.

E só onte, sen nada escrito, pensei, ¿que mellor para inspirarme que beber un bo albariño? E así fixen. Está claro que o viño con moderación favorece a creatividade e que mellor que inténtalo co mellor viño do mundo que o viño da nosa terra. Os viños teñen alma e o Albariño é Galicia, ten o seu agarimo, a súa frescura, a súa alegría ata diría eu o seu sentido do humor.

E entón decateime do moito en común que teñen facer viño e Medicina. Ambos precisan de ciencia, arte e cariño.

E na ciencia do viño como na Medicina, a xenómica, a ciencia na que no noso grupo traballamos, é de moita transcendencia. Como cada humano, cada cepeira, cada viña teñen o seu ADN que é como un libro de instrucións de cada ser vivo, que hoxe en día podemos ler e así tratar as enfermidades das viñas, como facemos cas dos humanos, e mellorar a súa produción e calidade. O século XXI e o século da xenómica tanto para saúde dos seres humanos como para as viñas e temos que facer un forte esforzo en infraestruturas e investigación para podermos manter competitivos nestas áreas.

Pero non todo son xenes no que é cada individuo ou cada cepeira. Tamén está o ambiente. Un experimento que tivo moita sona científica fai un par de anos consistiu en facer ratas idénticas que tiveron crías xenéticamente idénticas entre elas. Algunhas crías deixábanse cas nais mentres a outras separábanas delas. Aínda que tiñan o mesmo ADN as que se deixaban cas nais vivían mais e mellor e tiñan menos enfermidades e achouse que algúns xenes sufrían cambios químicos que lle chamamos metilación moi diferentes nos dous grupos. E dicir, tiñan páxinas do libro da vida, que se metilaban distinto, as tratadas con agarimo para ben e as outras para ter problemas.

Eu xa o intuía pero desde aquel artigo entendín as razóns científicas do humanismo en Medicina, e a importancia que ten darlles cariño aos doentes, collerlles a man e entender que cada persoa é un ser único e irrepetible que ten que ter todo noso respecto, cariño e atención.

E estou seguro por elo que os bos viticultores e os que producen este noso viño fan igual con cada cepeira e cando o fagan poden pensar como penso eu cando lle fago aloumiños a un alumno ou a un paciente: ¡que ben o estarei metilando!

En fin, vou rematando, meus caros veciños, meus amigos de preto e de lonxe, de aquén e alén de cordilleiras, chairas e mares.

É tempo de festa e ledicia, e pídovos que manteñamos o ánimo positivo que agora temos e a alegría que nos trae o Albariño. As cousas boas atraen cousas boas. Como dicía a miña avoa xalleira, “os que abren os brazos reciben abrazos”. Que sexan estas festas un revulsivo no noso espírito e veñan tempos de apertas, de concordia, de solidariedade e benestar.

Cambadeses, forasteiros, gozade das festas e do meigallo da festa da Albariño. Gozade da foliada, Mozos e mozas: coidado cos amores destes días, que o feitizo do viño é tamén traizoeiro e logo veñen os desenganos. Pero antes de nada gozade, que estades na idade, que a vida son dous días, as noites curtas e hai horas dabondo para durmir cando loce o sol. E bebede con moderación que e ben certo o dito de que o viño en exceso da as gañas pero quita as forzas.

Ca miña aperta para todos, ¡longa vida a Cambados e a festa do viño Albariño!


venres, 4 de agosto de 2017

AS ORIXES DA FESTA DO ALBARIÑO. 65 ANOS DESPOIS

Relín de novo as entradas que fixen neste blog sobre a festa do albariño e volvo sobre o tema.

A través da testemuña de Manuel Abalo Ozores, que recolle en 2012 o finado e lembrado, Xaquín Charlín, Chon, no seu blog A ti meu Cambados, sabemos como foi a orixe da festa.

A IDEA


A orixe da festa do Albariño foi e tivo o seu alumeamento nunha desas comidas que cada mércores se celebraban na Casa das irmáns Quintanilla, enriba do que hoxe é o local que ocupa a sucursal da Caixa de Aforros de Pontevedra e que, na parte do norte do baixo, achábase o resto do que, no seu día, fora Casino de Cambados. Así, nese piso e nese inmoble, naceu o "Concurso do Viño Albariño". Que como o sei? Pois moi sinxelo; porque son o único que pervive de quen sentaron, ese día e ese mércores á mesa, na casa das irmás Quintanilla e na que facía de anfitrión o seu irmán Don Bernardino que acudía, desde Vigo, todos os mércores do ano para atender aos seus clientes, como avogado, e, ao mesmo tempo, para compartir mesa e mantel con algúns dos seus numerosos amigos e baixar, logo, ao Casino a xogar a partida de dominó que (como se di no argot da curia) era preceptivo o xurala. 
 Recordo que ese mércores, cuxa data non podo precisar, achabámonos sentados á mesa das irmáns Quintanilla, o seu irmán D. Bernardino (Avogado e anfitrión), D. Ernesto Zárate (Propietario colleiteiro), D. Joaquín Álvarez Lores (Perito Agrícola), D. Francisco Reverter de Lujan (Notario de Cambados) e o que subscribe, degustando as excelencias da cociña que dirixía Pepita Quintanilla, ben servida e regada, para o seu goce, por un delicioso viño albariño elaborado polo propio D. Bernardino con uvas procedentes dunha finca pequena que posuía en Areas de Tragobe e que, por non ser un terreo de extraordinaria calidade, como el mesmo dicía, daba ou producía o mellor viño albariño. Este feito non o admitía D. Ernesto Zarate que se vangloriaba de cultivar o mellor albariño da zona, procedente do súa finca de Padrenda e polo que, ao non porse dacordo ambos sobre quen era o que tiña mellor viño ou cal deles era o de mellor calidade, debeuse facer unha especie de concurso de viños, pero no que se admitía a participación doutros caldos albariños doutros propietarios colleiteiros, para poder comparar as calidades e determinar cal era o mellor de todos eles, pero sempre na crenza de que sería un dos viños, por eles cultivado, o que saíse triunfante no evento, ben fose o de Quintanilla, ou ben o de Zarate, pois ambos eran uns bos caldos. Aquí é cando chega a sorpresa. O viño elixido nese primeiro concurso foi o de D. José Rodiño de Carballás que, a verdade sexa dita, era un verdadeiro néctar e un caldo excelente de inmellorable calidade.

A 1ª FESTA

En canto á organización da primeira festa que naceu no Casino de Cambados, lugar no que, xogando a partida de dominó con asistencia de D. Manuel Silva (avogado), D. Joaquín Álvarez (perito agrícola), D. Francisco Aguiño (militar) e D. Bernardino Quintanilla, así como os miróns de quenda dos que recordo a D. Juan Rivas e D. José Gómez Pomares (Procuradores), D. Juan Salgado (avogado) e outros, aos que se lles deu a coñecer a idea xurdida na comida e foi compartida por todos os representantes, co fin de elixir o mellor viño.

Para celebrar o acto, contouse coa colaboración de moitos cambadeses, de imborrable recordo, que puxeron todo o seu empeño en organizar unha merenda-cea que se celebrou na horta que había na parte posterior da vivenda do Procurador D. Luís Fariña, e cuxa organización correu a cargo de D. Joaquín Fole, axudado dos seus máis achegados amigos e compañeiros.


Acordouse celebrar a festa todos os anos ou en anos sucesivos, nomeando ao efecto, Notario Oficial da Festa a D. Alberto Casal Rivas e a cuxo acto acudiron moitos amigos e personalidades, todas elas, ou case todas, relacionadas co mundo de avogacía e da xudicatura, como D. Darío Fole, Secretario do Xulgado de Primeira Instancia de Cambados, o Maxistrado Sr. Belver, o avogado D. Isidoro Millán e outras moitas persoas cuxos nomes sinto non recordar.
Pero recordo, iso si, ao moi ilustre escritor D. Alvaro Cunqueiro entre os que foron expresamente invitados, sen imaxinar, "ningún dos asistentes", que algún día chegaría a ter a importancia e repercusión do que hoxe é a Festa do Albariño. Confiamos en que o siga sendo no futuro, pero sen esquecernos daquelas persoas ás que se debe o nacemento dun feito tan importante para a Vila de Cambados e a quen  confío réndaselles un cumprido e merecido recoñecemento que faga perdurar o seu recordo.



Esta testemuña foi publicada no xornal Faro de Vigo  o 11 de agosto de 1998.



Como se pode ler, Manuel Abalo non lembra a data exacta deste acontecemento, no libro de Benito Leiro sobre a Festa do Albariño xa se consultan os borradores das actas da festa e coméntase que  o 1º Concurso do Albariño celebrouse en 1953, na finca de Ángel Botana Gómez (xenro de Ramón Cabanillas). Entendo polo tanto que o que conta Manuel Abalo refírese ao acontecido en 1952.  E dende aquí empézanse a contar as edicións, para chegar en 2017 á nº 65. Non hai fotos, que eu saiba desa primeira merenda-cea que se celebrou na horta da casa de Luís Fariña pero si do ano seguinte, na horta de Botana, cando gaña o certame, agora si,  Ernesto Zárate, que aparece retratado co trofeo:



O chamado I Concurso do Albariño foi na horta de Botana un 28 de agosto de 1953, facíase coincidir coa festa da Pastora. Manolo Pillado identificou a todos os personaxes desta foto, de esq a dta: Manuel Pillado Fernández, Bernardino Quintanilla, Notario de Vigo, Ernesto Zárate, José Otero Otero e Isidoro Millán.


 Continúa celebrándose a festa na horta de Botana en 1954 e 1955. En 1956 foi na horta da casa dos Pazos (ou Pazo de Ulloa) pero os asistentes van medrando, no 1958 por mor da chuvia o xantar celébrase na Cultural, en no 1959 empézase a utilizar a ampla horta do Pazo de Bazán.

Estas fotos que aparecen a continuación corresponden ao xantar de 1959 na horta ou xardíns do Pazo de Bazán.





 Presidiron o xantar de esq a dta: Alberto Casal, o escritor Álvaro Cunqueiro, a xornalista Mª Victoria Fernández España, o alcalde Andrés Iglesias, con traxe branco o escritor José María Castroviejo e á dereita de todo o mestre, Antonio "Tucho" Magariños.



Tamén asisten nesta edición Celso Emilio Ferreiro e Plácido Castro del Río. A festa foi durante moitos anos un lugar de encontro de intelectuais galegos e de exaltación galeguista, como ten remarcado o xornalista Benito Leiro.



Discurso de Álvaro Cunqueiro


 Álvaro Cunqueiro foi un gran valedor da festa, asistiu moitos anos e falou repetidamente na prensa de Cambados, do Albariño e da súa festa, traemos aquí un deses estupendos artigos:


Nunha edición dos anos 70 Cunqueiro descúlpase no Faro de Vigo por non asistir ese ano á festa. O feito de que tampouco acuda o seu amigo José María Castroviejo e certo desacordo co rumbo que está tomando a celebración, son as motivacións principais:

"Pero me veo obligado a decir que en la nación de los albariñenses, José María y yo, como el escribano del Albariño, Alberto Casal, éramos, y somos, fieles de una manera muy nuestra y libre , amorosa. Y el vino Albariño lo sabía, y lo sabe. Por ello, entre otras cosas, hemos querido para el Albariño, siempre, una fiesta un poco diferente a la que se le viene haciendo, una fiesta popular y gozosa, una romería".

Benito Leiro recolle outra testemuña no seu libro de Fernández Aguiño, organizador da festa en varias edicións, na que se queixa da masificación actual, "os pioneiros degustaban con deleitación o viño que agora apenas se saborea".

Estas dúas testemuñas sérvenme para introducir unha reflexión cara o futuro da festa, queremos cantidade ou calidade? Queremos educar ás novas xeracións na cultura do viño e a boa gastronomía ou deixar que prevaleza a cultura do botellón?. Queremos que o Albariño volva ser unha festa da cultura, e de exaltación galeguista, na que importantes personalidades das letras ou a ciencia sexan invitadas?. Nos próximos anos deberíase reflexionar sobre isto.

A min gustaríame un tipo de festa na que a cultura teña maior presenza e os políticos  menos. Onde sexan compatibles a diversión , a boa gastronomía, o consumo moderado de alcohol e a promoción turística. Algo se avanzou nestes últimos tres anos pero queda moito por facer. É só unha opinión.